Vergoeding zelfstandig behandelcentrum; hoe zit dat?

Heb je een specifieke medische behandeling nodig en wil je weten of je daarvoor terecht kunt bij een zelfstandig behandelcentrum (ZBC)? Steeds meer mensen kiezen voor een ZBC vanwege de korte wachttijden en specialistische zorg. Maar hoe zit het precies met de vergoeding in 2026? In dit artikel leggen we duidelijk uit wat een zelfstandig behandelcentrum is, hoe de kosten in 2026 zijn opgebouwd en wat jouw zorgverzekering wel en niet vergoedt. Zo maak je straks een weloverwogen keuze voor de beste zorg.

Wat is een zelfstandig behandelcentrum?

Een zelfstandig behandelcentrum, afgekort ZBC, is een particuliere zorginstelling waar je terechtkunt voor planbare, niet-complexe medische behandelingen. Anders dan in een regulier ziekenhuis, focust een ZBC zich vaak op één of enkele specialismen zoals oogheelkunde, huidziekten of orthopedie. In een ZBC werken minimaal twee medisch specialisten samen en er mag geen winstoogmerk zijn. Daarnaast moet een ZBC een vergunning hebben van de overheid.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit van zorg in ZBC’s. Meestal verblijf je hier niet, maar kom je alleen voor een dagbehandeling. Soms is er een korte opname nodig, maar dit is zeldzaam. Door de kleinschaligheid zijn de lijntjes kort en kun je vaak sneller geholpen worden. Dat maakt een ZBC aantrekkelijk voor behandelingen waarbij je snel duidelijkheid en service wilt.

Typische behandelingen die je bij een ZBC vindt, zijn kleine operaties, hand- en polschirurgie, pijnbehandelingen en spataderbehandelingen. Deze centra zijn vooral te vinden in de Randstad, maar het aantal groeit landelijk gestaag. In 2026 zijn er ruim 300 erkende ZBC’s in Nederland.

Kosten zelfstandig behandelcentrum 2026

De kosten voor een behandeling bij een zelfstandig behandelcentrum hangen af van je behandeling en de afspraken van het ZBC met je zorgverzekeraar. Doorgaans zijn de tarieven vergelijkbaar met die in een ziekenhuis. Na je eerste consult krijg je een behandelplan en een kostenindicatie. Houd er rekening mee dat het eigen risico vrijwel altijd geldt voor behandelingen in een ZBC. Heb je een naturapolis? Controleer dan of jouw ZBC een contract heeft met je verzekeraar. Zonder contract kan de vergoeding lager uitvallen.

Vergoeding zelfstandig behandelcentrum basisverzekering 2026

De basisverzekering vergoedt medisch noodzakelijke zorg bij een ZBC, mits je een verwijzing van je (huis)arts hebt. Voorwaarde is dat het ZBC een contract heeft met jouw zorgverzekeraar. Heeft het ZBC geen contract, dan krijg je meestal een deel van de rekening vergoed. Dit kan soms tot 75% zijn, afhankelijk van je polis. Het eigen risico is in 2026 opnieuw van toepassing op deze zorg.

Vergoeding zelfstandig behandelcentrum vanuit de aanvullende verzekering

Voor sommige behandelingen die niet onder de basisverzekering vallen, kun je een aanvullende verzekering afsluiten. Denk hierbij aan extra herstelzorg, bepaalde cosmetische behandelingen of nazorg die niet standaard wordt vergoed. Controleer altijd goed de voorwaarden van je aanvullende pakket, want de dekking verschilt sterk per verzekeraar. Bekijk ook onze pagina over zorgvergoedingen voor meer informatie.

Vergoeding zelfstandig behandelcentrum vanuit de zorgverzekering tot 18 jaar

Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar geldt dat vrijwel alle medisch noodzakelijke zorg, dus ook behandelingen bij een ZBC, volledig wordt vergoed uit de basisverzekering. Kinderen betalen geen eigen risico. Wel heb je altijd een verwijzing van de (huis)arts nodig.

Betaal ik eigen risico of een eigen bijdrage voor een zelfstandig behandelcentrum?

Ben je 18 jaar of ouder, dan betaal je bij een behandeling in een ZBC het verplicht eigen risico van je zorgverzekering. Soms geldt er ook een eigen bijdrage, afhankelijk van de behandeling en je polisvoorwaarden. In de polis van je verzekeraar vind je precies terug wat je zelf moet betalen. Wil je weten wat je kunt verwachten? Bekijk de voorwaarden op onze zorgverzekeraars pagina.

Heb ik een verwijzing nodig voor een zelfstandig behandelcentrum?

Ja, je hebt altijd een verwijzing van je huisarts of medisch specialist nodig om in aanmerking te komen voor vergoeding van behandelingen bij een ZBC. Dit geldt voor zowel volwassenen als kinderen. Zonder verwijzing krijg je de kosten niet vergoed.

Waar moet ik op letten bij de vergoeding van een zelfstandig behandelcentrum?

• Controleer of het ZBC een contract heeft met jouw zorgverzekeraar
• Vraag altijd vooraf een kostenindicatie
• Check in je polis of de behandeling wordt vergoed
• Let op het eigen risico en een eventuele eigen bijdrage
• Heb je een naturapolis? Dan kan een niet-gecontracteerd ZBC tot lagere vergoeding leiden
• Bedenk of een aanvullende verzekering extra dekking biedt

Meer weten over de zorgpremie? Bekijk onze actuele informatie op zorgpremie of lees alles over de zorgverzekering 2026.

Is een aanvullende zorgverzekering voor een zelfstandig behandelcentrum de moeite waard?

Voor de meeste basisbehandelingen in een ZBC heb je genoeg aan je basisverzekering. Overweeg een aanvullende verzekering vooral als je verwacht extra (na)zorg nodig te hebben of als je kiest voor behandelingen die niet standaard worden vergoed. Kijk goed naar de dekking en premie. Een aanvullende verzekering biedt soms ook voordelen bij nazorg of alternatieve therapieën.

Veelgestelde vragen over zelfstandig behandelcentrum

1. Hoe snel kan ik terecht bij een zelfstandig behandelcentrum?
   In de meeste gevallen kun je binnen twee weken na je eerste consult geholpen worden. Dit is vaak sneller dan in het ziekenhuis.
2. Worden alle behandelingen bij een ZBC vergoed?
   Alleen medisch noodzakelijke behandelingen met een verwijzing worden vergoed vanuit de basisverzekering. Voor cosmetische of niet-medische ingrepen heb je vaak een aanvullende verzekering nodig.
3. Geldt het eigen risico voor een ZBC?
   Ja, voor verzekerden vanaf 18 jaar geldt het verplicht eigen risico. Voor kinderen tot 18 jaar geldt geen eigen risico.
4. Krijg ik ook een vergoeding bij een ZBC zonder contract?
   Ja, maar de vergoeding is meestal lager dan bij een gecontracteerd centrum. Controleer dit altijd vooraf.
5. Heb ik altijd een verwijzing nodig?
   Ja, zonder verwijzing van je (huis)arts wordt de behandeling niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Bronnen: Rijksoverheid, Zorginstituut Nederland, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).