Ander merk medicijn bij de apotheek: wat mag wel en wat niet?

Je haalt je vaste medicijn op, en de apotheek geeft je een doosje dat er anders uitziet. Of je krijgt helemaal niets mee, omdat het er niet is. Meestal is er niets aan de hand: je krijgt hetzelfde medicijn van een ander merk, met dezelfde werkzame stof en dosering. Je zorgverzekeraar vergoedt per medicijn vaak maar één merk. Dat heet preferentiebeleid.

Sinds 9 november voeren apothekers campagne tegen dit beleid. De zorgverzekeraars zijn het oneens met hun uitleg.

Dit zeggen de regels

• Medische noodzaak: vinden je arts en apotheker het voorkeursmerk voor jou medisch niet verantwoord, dan moet je verzekeraar een ander merk vergoeden. Meestal zet je arts dan “medische noodzaak” op het recept. Dat kan bijvoorbeeld bij dementie, als je erg slecht ziet of als je allergisch bent voor een hulpstof.
• Sommige medicijnen wisselen niet zomaar: apothekers, artsen en verzekeraars hebben afgesproken dat dat bij een aantal middelen alleen mag als je eigen merk niet leverbaar is of uit de handel gaat, en dan met begeleiding. Voorbeelden zijn epilepsiemiddelen als carbamazepine en valproïnezuur, het schildklierhormoon levothyroxine, lithium en de bloedverdunner acenocoumarol.
• Voorkeursmerk: je verzekeraar mag per werkzame stof een of meer merken aanwijzen en alleen die vergoeden.
• Niet te vaak wisselen: zonder medische reden hoeft je verzekeraar je niet vaker dan eens per twee jaar naar een ander merk te laten wisselen. Dat is afgesproken tussen verzekeraars, apothekers, artsen en patiënten. Bij een tekort kun je wel eerder een ander merk krijgen.
• Je eigen merk houden: wil je toch je oude merk, dan betaal je dat meestal zelf. Je kunt je verzekeraar ook schriftelijk om toestemming vragen, met je reden. Of je betaalt in de apotheek en vraagt je verzekeraar daarna of je de rekening mag insturen. Dat staat los van de eigen bijdrage van maximaal € 250 per jaar.

Klachten na een wissel? Bespreek het met je apotheker of arts. Stop niet zelf.

Ga je overstappen?

Elke verzekeraar kiest zijn eigen voorkeursmerken. Stap je over, dan kun je dus een ander merk krijgen dan je gewend bent. Kijk daarom vóór je overstapt in de lijst van je nieuwe verzekeraar welk merk daar wordt vergoed. Overstappen kan tot en met 31 december.

En als je medicijn er niet is?

Je apotheker zoekt dan een alternatief, het liefst een ander merk met dezelfde werkzame stof. Volgens apothekersorganisatie LEF halen apotheken medicijnen ook uit het buitenland of ruilen ze met andere apotheken. Een vervangend middel uit het buitenland valt bij een tijdelijk tekort ook onder je vergoeding. Of een ander Nederlands merk wordt vergoed, bepaalt de verzekeraar.

Waar gaat de ruzie over?

LEF en VJA zijn met steun van de Consumentenbond de petitie “Gezondheid kan niet wachten” begonnen. Ze willen dat verzekeraars per medicijn minstens drie merken vergoeden. En als jouw merk op is, een passend ander merk zonder extra kosten.

Volgens eigen onderzoek van LEF bij 253 apotheken is een medicijn in heel Nederland meer dan 26.000 keer per dag niet direct beschikbaar. Bij 36 procent van die tekorten kreeg de patiënt (nog) niets mee, bij 31 procent een ander merk. Het rapport zegt er zelf bij dat het onderzoek niet is opgezet om oorzaken vast te stellen.

Zorgverzekeraars Nederland (ZN) ziet het anders. Volgens ZN zorgt het preferentiebeleid juist voor leveringszekerheid, en is het een “hardnekkig misverstand” dat het tekorten veroorzaakt. Bij een landelijk tekort halen verzekeraars het middel uit het preferentiebeleid, zegt ZN, en mag de apotheek andere merken leveren.

Er is nog geen besluit. Meer over de vergoeding van medicijnen lees je op onze pagina over geneesmiddelen.