Is je eigen risico op? Dan is dit slim om te doen als je nog behandeld moet worden

Ben je dit jaar al een paar keer in het ziekenhuis geweest, of bij de huisarts voor onderzoek en medicatie? Dan is de kans groot dat je eigen risico van 385 euro op is. Moet je binnenkort nog ergens voor behandeld worden, dan is de rest van dit jaar een slim moment om dit nog te plannen. Wacht je namelijk tot januari, dan begint je eigen risico weer bij nul én geldt naar verwachting een hoger eigen risico van 455 euro.

Twee dingen die je vooraf moet weten:

Dat het eigen risico naar 455 euro gaat, moet wettelijk nog vastgesteld worden.
Dit werkt alleen bij zorg die het ziekenhuis afrekent in een zorgtraject. Voor medicijnen, hulpmiddelen en psychische hulp gaat het anders.

Wat levert het jou op?

De bedragen hieronder gaan uit van 455 euro eigen risico in 2027.

Jouw situatie in 2026	Voordeel van in 2026 starten
Eigen risico al op, en in 2027 weinig zorg verwacht	Tot 455 euro
Eigen risico deels gebruikt	Tot het bedrag dat je nog open hebt staan
Eigen risico nog onaangeroerd	70 euro
Je maakt elk jaar het volledige bedrag op	Niets, timing helpt je niet

Let op het woord “tot”. Je bespaart nooit meer dan de zorg zelf kost. Kost het onderzoek 300 euro, dan is je voordeel 300 euro en niet 455.

Waar kun je dit jaar nog afspraken voor maken?

Denk aan planbare afspraken die je toch al wilde maken, maar waar het nog niet van gekomen is of waar iets minder haast bij is:

Een moedervlek laten verwijderen bij de dermatoloog
Een verstandskies laten trekken bij de kaakchirurg
Een MRI laten maken van je versleten knie
Een maag- of darmonderzoek waarvoor de huisarts je heeft doorverwezen
Een slaaponderzoek als je al langer denkt dat je slaapapneu hebt

Ga je dit jaar, dan kost het je niets extra omdat je eigen risico al op is. Plan je dit pas vanaf januari, dan is dit je eerste zorg van 2027 en betaal je zelf, tot maximaal 455 euro.

Moeten er meerdere verstandskiezen uit? Laat ze dan in één keer of vlak achter elkaar doen. Spreid je ze over december en het voorjaar, dan valt de tweede ingreep waarschijnlijk in een nieuw traject, en dus in het eigen risico van 2027. Zo betaal je twee jaar achter elkaar.

Het gaat hier steeds om zorg die je toch al nodig hebt. Wachten met klachten die nu aandacht vragen is nooit een besparing, en zorg naar voren halen die je niet nodig hebt evenmin.

Waarom de startdatum telt en niet de behandeldatum

Je krijgt van het ziekenhuis geen rekening per afspraak. Alles wat bij één klacht hoort, van het eerste consult tot de laatste controle, komt op één rekening te staan: je zorgtraject, officieel een diagnose-behandelcombinatie of dbc.

Dat traject opent op de dag van je eerste afspraak, en soms al bij het bloedonderzoek of de foto die daaraan voorafging. Die datum bepaalt welk jaar je betaalt. Je hoeft dus niet vóór 31 december behandeld te zijn, je moet vóór 31 december begonnen zijn.

Stel: je gaat op 15 december voor het eerst naar de orthopeed voor je knie. De MRI volgt in januari, de uitslag in februari. Alles valt onder je eigen risico van 2026, ook al zie je het ziekenhuis dit jaar maar één keer.

Maar zo’n traject loopt niet eindeloos door

Na 120 dagen sluit het, en als er geen operatie is geweest al na 90 dagen. Daarna opent automatisch een vervolgtraject, met een startdatum die aansluit op de vorige. Voor je knie betekent dat: wordt de scan pas in mei gemaakt, dan zit je in dat vervolgtraject en betaal je alsnog het eigen risico van 2027.

Vraag bij het maken van je afspraak dus meteen wanneer de behandeling zelf kan. Dat antwoord bepaalt of dit je iets oplevert.

Waar betaal je eigen risico over, en waar niet?

Hier betaal je geen eigen risico over

Een deel van je zorgkosten raakt je eigen risico helemaal niet. Het heeft dan geen zin om je behandeling te timen, als dat al kan.

De huisarts en de huisartsenpost. Onderzoek en medicijnen die de huisarts aanvraagt vallen er wél onder
Verloskundige zorg en kraamzorg
Wijkverpleging
Ketenzorg bij diabetes type 2, COPD en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten
Alle zorg voor kinderen tot 18 jaar
De gecombineerde leefstijlinterventie en een erkend stoppen-met-rokenprogramma
Zorg die uit je aanvullende verzekering wordt vergoed
Hulpmiddelen in bruikleen, behalve de onderhouds- en gebruikskosten

Hier betaal je het wel over, en kun je het timen

Deze zorg loopt via een zorgtraject, dus hier telt de startdatum:

Ziekenhuis en medisch-specialistische zorg: consulten, controles en ingrepen
Diagnostiek zoals een MRI, CT-scan, echo, gastroscopie, colonoscopie of slaaponderzoek
Kaakchirurgie: het consult bij de MKA-chirurg, een kaakfoto en het trekken van een verstandskies

Hier betaal je het wel over, maar timen helpt niet

Deze zorg wordt per keer afgerekend, op de datum waarop je die krijgt. Er is geen traject dat je nog dit jaar kunt laten openen:

Geneesmiddelen op recept. Let op: sommige verzekeraars laten voorkeursgeneesmiddelen buiten het eigen risico
Bloedonderzoek, foto’s en ander onderzoek dat de huisarts zelf aanvraagt
Fysiotherapie, ergotherapie, dieetadvies en logopedie die uit de basisverzekering worden vergoed
Hulpmiddelen in eigendom, zoals een hoortoestel of een kunstgebit

Ga je naar de psycholoog of de ggz? Daar geldt hetzelfde, en dat verrast veel mensen. Elk gesprek telt mee in het jaar waarin het plaatsvindt. Een intake in december helpt je dus niet voor de gesprekken in januari, en loopt je behandeling over de jaargrens, dan betaal je in beide jaren eigen risico.

Houd rekening met de wachttijden

Bel je vandaag voor een afspraak, dan zit je er niet volgende week. Op papier mag je rekenen op vier weken tot je eerste bezoek aan de polikliniek, vier weken tot een onderzoek en zes tot zeven weken tot de behandeling zelf. Dat zijn de Treeknormen, de afspraken die ziekenhuizen en zorgverzekeraars daarover hebben gemaakt. Bij veel specialismen worden ze ruim overschreden.

Reken dus terug vanaf 31 december. Wacht je met bellen tot november, dan ben je waarschijnlijk te laat. En kom je in december nog net binnen, dan moet de behandeling er binnen drie maanden achteraan komen.

Sta je te lang op de lijst? Bel je zorgverzekeraar en vraag om wachtlijstbemiddeling, of zoek zelf een ander ziekenhuis of een zelfstandige kliniek. Check dan wel of je verzekeraar daar een contract mee heeft.

Hoe zeker is de eigen risico verhoging naar 455 euro?

Dat het eigen risico met 70 euro stijgt in 2027, is nog niet 100% zeker. De behandeling in de Tweede Kamer is in juni uitgesteld tot na het zomerreces en het kabinet heeft geen meerderheid. Minister Hermans houdt 1 oktober aan als uiterste termijn. Meer over de politieke discussie lees je in eigen risico dreigt met 70 euro te stijgen.

Dat betekent niet dat het eigen risico op 385 euro blijft staan. Het bedrag staat sinds 2016 stil, maar alleen omdat de wet de jaarlijkse verhoging tijdelijk heeft stilgezet. Die uitzondering loopt eind 2026 af, waarna het eigen risico automatisch meestijgt met de zorgkosten, ook zonder nieuwe wet. Het wetsvoorstel legt daar nog 60 euro bovenop.

Sneuvelt alleen die 60 euro, dan komt het eigen risico uit op 395 euro.

Uitzondering: verlaag je je vrijwillig eigen risico?

Heb je een vrijwillig eigen risico gekozen in ruil voor een lagere premie? Dan kan wachten voor jou juist slimmer zijn.

Dat vrijwillige deel kun je tot 31 december aanpassen. Verlaag je het voor 2027, dan gaat je eigen risico volgend jaar omlaag in plaats van omhoog. Ga je van 885 euro naar 455 euro, dan is wachten tot januari 430 euro goedkoper.

Je levert dan wel de premiekorting in die je nu krijgt. Kijk dus eerst wat die korting je per jaar oplevert.

Tip: kijk ook nog even naar je aanvullende verzekering

Dit heeft niets met je eigen risico te maken, maar het is wel iets om vóór 31 december te regelen. Heb je een aanvullende verzekering met bijvoorbeeld negen fysiotherapiebehandelingen per jaar, en heb je er nog een paar over? Die vervallen op 31 december en gaan niet mee naar volgend jaar. Hetzelfde geldt vaak voor je tandartsvergoeding en je budget voor een bril of lenzen. Kijk dus even in je polis wat er nog openstaat, en of je dat dit jaar nog kunt gebruiken.

Dit doe je nu

Kijk in de app of Mijn-omgeving van je zorgverzekeraar hoeveel eigen risico je dit jaar al hebt betaald.
Zet op een rij welke afspraken je nog wilde maken: die verwijzing, dat onderzoek, de kaakchirurg.
Verwacht je in 2027 opnieuw je volledige eigen risico op te maken? Dan helpt timing je niet en kun je dit rustig laten.
Staat je eigen risico van 2026 nog helemaal open? Dan is je voordeel klein en politiek onzeker. Wacht tot Prinsjesdag, als het bedrag voor 2027 vaststaat.
Zo nee: bel deze maand voor een afspraak vóór 31 december en vraag meteen wanneer de behandeling zelf gepland kan worden.
Check wat er nog openstaat in je aanvullende verzekering.

Cookieverklaring