Het verplichte eigen risico voor de zorgverzekering dreigt vanaf 1 januari 2027 fors te stijgen. Het kabinet wil het eigen risico verhogen van 385 euro naar 455 euro. Tegelijkertijd is politieke discussie ontstaan doordat minister Sophie Hermans de behandeling van de wet wil uitstellen. Oppositiepartijen reageren kritisch en vrezen dat belangrijke besluiten over de zorg opnieuw vooruit worden geschoven.
Voor miljoenen Nederlanders kan de verhoging direct gevolgen hebben voor de zorgkosten. Vooral chronisch zieken, ouderen en huishoudens met een lager inkomen maken zich zorgen over de financiële impact.
Eigen risico tien jaar bevroren
Het verplichte eigen risico staat sinds 2016 op 385 euro. Volgens het kabinet is het bedrag jarenlang niet meegestegen met de zorgkosten. Daarom ligt er een wetsvoorstel om het eigen risico 2027 te verhogen naar 455 euro. Daarna zou het bedrag opnieuw jaarlijks worden geïndexeerd.
Volgens de regering moet de maatregel bijdragen aan de betaalbaarheid van de zorg. Het idee daarachter is dat mensen bewuster omgaan met zorggebruik wanneer zij een groter deel van de kosten zelf betalen.
Uitstel zorgt voor politieke discussie
De behandeling van de wet ligt momenteel onder een vergrootglas. Minister Hermans heeft gevraagd om meer tijd voor de behandeling van het wetsvoorstel. Dat leidde direct tot kritiek vanuit de oppositie, die vindt dat er duidelijkheid moet komen voor verzekerden.
Daardoor blijft voorlopig onzeker of de verhoging volgens planning wordt ingevoerd of dat er nog wijzigingen volgen tijdens de parlementaire behandeling.
Wat betekent een hoger eigen risico voor patiënten?
Volgens Frans Kooning is de discussie niet alleen financieel, maar ook medisch relevant.
“Op de spoedeisende hulp zien we regelmatig patiënten die zorg uitstellen vanwege het eigen risico. Mensen wachten soms te lang met een bezoek aan de huisarts of specialist omdat zij bang zijn voor extra kosten. Dat kan ertoe leiden dat klachten uiteindelijk ernstiger worden.”
Volgens Kooning bestaat het risico dat een hogere financiële drempel leidt tot meer zorgmijding.
“De meeste mensen gaan niet voor hun plezier naar een arts. Wanneer financiële zorgen een grotere rol gaan spelen, bestaat het gevaar dat noodzakelijke zorg later wordt gezocht. Dat zien we nu al gebeuren.”
Gemeenten vrezen extra kosten
Niet alleen patiënten kunnen gevolgen ondervinden van een hoger eigen risico. Ook gemeenten maken zich zorgen. De Raad van State waarschuwde onlangs dat een verhoging van het eigen risico mogelijk leidt tot extra kosten voor gemeenten. Mensen die financiële problemen krijgen door hogere zorgkosten kunnen vaker een beroep doen op gemeentelijke regelingen, bijzondere bijstand, Wmo-voorzieningen of collectieve zorgverzekeringen voor minima. Daarbij is volgens de Raad van State niet duidelijk of gemeenten voldoende gecompenseerd worden voor deze extra lasten.
Vooral chronisch zieken worden geraakt
Volgens diverse adviesorganen zullen vooral mensen die hun eigen risico ieder jaar volledig gebruiken de gevolgen merken van een verhoging.
Dat geldt onder meer voor:
- Chronisch zieken
- Mensen met diabetes
- Patiënten met hart- en vaatziekten
- Mensen met reuma
- Kankerpatiënten
- Ouderen met meerdere aandoeningen
Voor deze groepen is het eigen risico vaak geen theoretisch bedrag, maar een kostenpost die jaarlijks volledig wordt betaald.
Zorgtoeslag biedt niet altijd voldoende compensatie
Het kabinet wijst op bestaande regelingen zoals de zorgtoeslag en gemeentelijke ondersteuning om de financiële gevolgen op te vangen.
Volgens Femke Koning van Zorgverzekeringwijzer.nl blijft het echter belangrijk om realistisch te kijken naar de praktijk.
“Voor sommige huishoudens kan zorgtoeslag een deel van de stijgende zorgkosten compenseren. Tegelijkertijd zien we dat veel mensen die het eigen risico volledig gebruiken juist al te maken hebben met hoge zorguitgaven. Voor hen voelt iedere verhoging direct in de portemonnee.”
Zij adviseert consumenten om jaarlijks hun recht op zorgtoeslag en gemeentelijke regelingen te controleren.
“Veel mensen laten geld liggen doordat hun inkomen verandert of omdat zij niet weten welke regelingen beschikbaar zijn. Juist bij stijgende zorgkosten is het verstandig om dat ieder jaar opnieuw na te kijken.”
Komt de verhoging er daadwerkelijk?
Op dit moment ligt er een wetsvoorstel om het verplichte eigen risico vanaf 2027 te verhogen naar 455 euro. De behandeling daarvan moet nog worden afgerond in de Tweede en Eerste Kamer. Ondanks de politieke discussie is de kans aanzienlijk dat het eigen risico stijgt. De huidige wetgeving gaat namelijk uit van hervatting van de indexering zodra de tijdelijke bevriezing afloopt. Voor verzekerden betekent dit dat 2027 mogelijk het eerste jaar wordt waarin het eigen risico na tien jaar weer omhoog gaat.
FAQ: Verhoging eigen risico 2027
Hoe hoog is het eigen risico in 2026?
Het verplichte eigen risico bedraagt in 2026 nog steeds 385 euro per jaar.
Hoe hoog wordt het eigen risico in 2027?
Volgens het huidige wetsvoorstel stijgt het eigen risico naar 455 euro per jaar.
Waarom wil het kabinet het eigen risico verhogen?
Volgens het kabinet zijn de zorgkosten de afgelopen jaren sterk gestegen terwijl het eigen risico sinds 2016 gelijk is gebleven. Door de verhoging moeten zorggebruikers een groter deel van de kosten zelf betalen.
Gaat iedereen het hogere eigen risico betalen?
Nee. Alleen mensen die zorg gebruiken waarvoor het eigen risico geldt, krijgen ermee te maken. Veel chronisch zieken en ouderen maken het volledige eigen risico jaarlijks op.
Kan ik compensatie krijgen?
Afhankelijk van inkomen en woonsituatie kunnen zorgtoeslag, gemeentelijke regelingen of een gemeentepolis mogelijk ondersteuning bieden.
Bronnen
- Tweede Kamer
- Raad van State
- Binnenlands Bestuur
- Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
- Zorgverzekeringwijzer.nl
