Wanneer bel je een ambulance? Veel mensen vragen dit schijnbaar af, mede gezien de overbelasting van het 112 netwerk tijdens oudjaarsdag. Het kan soms moeilijk zijn om te beslissen wat je moet doen als iemand zich ziek voelt of gewond is. Moet je direct een ambulance bellen, of kun je eerst naar de huisarts? In dit artikel leggen we uit wat het verschil is maar ook welke stappen je moet zetten. Maar ook welke kosten jouw zorgverzekeraar vergoedt. Zo blijf je goed voorbereid en handel je snel en verstandig als het nodig is. Want wist je dat op 31 januari er zelfs een NL-Alert uit is gezet omdat teveel mensen naar 112 belden? Dit was in vele gevallen niet noodzakelijk en kon dit prima door de huisartsenpost worden opgelost of zelfs wachten tot de volgende dag.
Wat doet de huisarts?
De huisarts (of huisartsenpost ‘s avonds en in het weekend) is er voor zorg die niet acuut levensbedreigend is. Je kunt hier terecht met klachten zoals:
- Verkoudheid of griep
- Buikpijn die langzaam erger wordt
- Langdurige hoofdpijn
- Kleine wonden die gehecht moeten worden
- Koorts die al wat langer duurt
- Vragen over medicijnen
Bij de huisarts kun je meestal binnen één tot enkele dagen terecht. De arts kan medicijnen voorschrijven, advies geven of doorverwijzen naar een specialist.
Let op: als je de huisartsenpost belt, is het belangrijk dat je je BSN bij de hand hebt. Dit nummer heb je nodig om door het keuzemenu te gaan. Soms moet je even wachten voordat je de triagist spreekt. Toch is het verstandig om te blijven wachten en niet alsnog 112 te bellen, zolang er geen sprake is van direct levensgevaar.
Wat doet de ambulance?
Een ambulance bel je als iemand direct levensgevaar loopt of als de situatie niet kan wachten. De ambulance komt bij je thuis of op locatie en kan je meteen helpen met medische apparatuur. De ambulance brengt je ook snel naar het ziekenhuis als dat nodig is. Maar let op, een ambulance is er echt voor haastige spoed, zij rijden met sirene’s en met gevaar voor de medemens, bel dus echt alleen in nood!
Wanneer bel je een ambulance (112)?
Bel 112 en vraag om een ambulance als iemand:
- Bewusteloos is: Als iemand niet reageert, niet aanspreekbaar is en niet goed ademt, bel je meteen 112. Dit is een noodgeval.
- Ademhalingsproblemen heeft: Benauwdheid die snel erger wordt, blauwe lippen of iemand die stopt met ademen — dit zijn tekenen van ernstig gevaar.
- Ernstige pijn op de borst heeft: Pijn op de borst kan een teken zijn van een hartaanval. Zeker als het straalt naar de arm, nek of kaak.
- Flink bloedverlies heeft: Als iemand veel bloed verliest en het stopt niet, bel je direct een ambulance. Dus geen bloedneus maar een bloeding die niet met een verband te stoppen is.
- Ernstige verwondingen heeft: Bij een ongeluk met mogelijk botbreuken, grote wonden of hoofdletsel, bel je 112.
- Plotselinge verlamming of spraakproblemen: Als iemand plotseling één kant van het gezicht niet kan bewegen, moeite heeft met praten of lopen, kan dit een beroerte zijn.
- Vergiftiging of bewusteloosheid door alcohol/drugs: Als iemand vergiftigd lijkt of heel ziek wordt door alcohol of drugs, bel je meteen. Maar natuurlijk niet als hij of zij gewoon teveel heeft gedronken.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Je belt de huisarts wanneer de klachten niet direct levensbedreigend zijn. Bijvoorbeeld:
- Langdurige pijn: Pijn die al dagen aanhoudt maar niet plotseling heel erg is.
- Koorts die maar niet weggaat: Koorts boven 38,5°C die enkele dagen blijft, zeker bij kinderen of mensen met een zwakke gezondheid.
- Kleine verwondingen: Zoals een snee die wel gehecht moet worden, maar niet hevig bloedt.
- Vragen over medicijnen: Bij twijfel over bijwerkingen of dosering.
- Chronische klachten: Klachten die langzaam erger worden, zoals gewrichtspijn of maagklachten.
Huisarts of huisartsenpost?
Je gaat overdag naar je eigen huisarts. Maar als het ‘s avonds, ‘s nachts of in het weekend is en het kan niet wachten tot morgen, bel je de huisartsenpost. De huisartsenpost heeft dokters die je meteen kunnen helpen. Je kunt hier terecht nadat je telefonisch contact met hen heb gehad, let op anders wordt je niet geholpen, dus bel altijd vooraf met je klachten! Bekijk hier de kosten van het bezoek aan een spoedeisende hulp en de huisartsenpost
Check jezelf: ambulance of huisarts?
Stel jezelf deze vragen:
- Is het levensbedreigend?
- Is er ernstig bloedverlies?
- Is de persoon niet aanspreekbaar?
- Is er ernstige kortademigheid?
Beantwoord je één van deze vragen met ja, bel dan meteen 112.
Tips voor noodgevallen
- Blijf kalm. Adem diep in en uit.
- Bel eerst, help daarna.
- Vertel duidelijk wat er aan de hand is.
- Zeg waar je bent.
- Volg de instructies van de hulpverlener aan de telefoon.
Conclusie: Wanneer bel je een ambulance?
Het verschil tussen een ambulance en de huisarts is belangrijk:
- Bel een ambulance (112) bij direct levensgevaar, ernstige verwondingen of acute, ernstige klachten.
- Ga naar de huisarts of huisartsenpost voor niet-levensbedreigende klachten die wel medische zorg nodig hebben.
Een bezoek aan de huisartsenpost (HAP) is meestal gratis. De kosten worden volledig vergoed vanuit het basispakket van je zorgverzekering en gaan niet van je eigen risico af, net als bij een bezoek aan je eigen huisarts. De kosten voor een ambulance en een bezoek aan de spoedeisende hulp (SEH) gaan wel van je eigen risico af. Dat betekent niet dat je deze zorg niet moet inschakelen als het nodig is. Bij spoed of levensgevaar moet je altijd 112 bellen.
Is een bezoek aan de huisartsenpost voldoende? Dan kan dat niet alleen goede zorg zijn, maar ook schelen in je portemonnee. Twijfel je? Bel dan liever even met jouw huisarts of de huisartsenpost. Zij kunnen je advies geven en helpen beslissen wat je het beste kunt doen.
