Vergoeding slaap- en kalmeringsmiddelen; hoe zit dat?
Heb je moeite met slapen of voel je je vaak gespannen? Slaap- en kalmeringsmiddelen kunnen dan tijdelijk helpen bij klachten zoals slapeloosheid, angst of onrust. Toch is het belangrijk om te weten dat deze middelen lang niet altijd worden vergoed vanuit je zorgverzekering. Hoe de vergoeding voor slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen in 2026 geregeld is, lees je hieronder in begrijpelijke taal. Ook behandelen we de verschillen in vergoeding voor kinderen en volwassenen.
Wat zijn slaap- en kalmeringsmiddelen?
Slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen zijn medicijnen die je helpen beter tot rust te komen. Ze worden vaak kortdurend voorgeschreven bij problemen zoals slapeloosheid, angst, of spanningen. Je arts bepaalt of en hoe lang je deze middelen mag gebruiken. Bekende voorbeelden zijn lorazepam, oxazepam, diazepam, midazolam en stilnoct. Deze middelen werken snel en hebben direct invloed op je hersenen, waardoor je ontspant en slaperig wordt. Let op: je mag deze middelen meestal maar kort gebruiken, omdat ze ook verslavend kunnen werken.
Kosten slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen 2026
De kosten van slaap- en kalmeringsmiddelen verschillen per medicijn en apotheek. Sommige middelen staan op de lijst van het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). Staat jouw medicijn niet op deze lijst, dan betaal je soms een eigen bijdrage. Op Medicijnkosten.nl kun je nagaan of jouw slaapmiddel of kalmeringsmiddel wordt vergoed en of je zelf moet bijbetalen. De maximale eigen bijdrage voor medicijnen is in 2026 opnieuw 250 euro per jaar. Uiteraard betaal je voor deze medicijnen ook eerst het eigen risico van 385 euro.
Vergoeding slaap- en kalmeringsmiddelen basisverzekering 2026
- Heb je last van slapeloosheid zonder onderliggende chronische aandoening? Dan krijg je slaapmiddelen in 2026 niet vergoed vanuit de basisverzekering.
- Worden slaap- of kalmeringsmiddelen voorgeschreven bij bijvoorbeeld epilepsie, bepaalde psychiatrische stoornissen, palliatieve sedatie of ernstige angststoornissen? Dan is er wel een vergoeding vanuit de basisverzekering mogelijk, maar gelden specifieke voorwaarden. Check hiervoor je polisvoorwaarden.
- Ontvang je een vergoeding? Dan betaal je eerst je eigen risico. Dit blijft in 2026 vastgesteld op 385 euro.
- Soms geldt ook een eigen bijdrage, vooral als het medicijn niet in het GVS staat. Je betaalt hiervoor maximaal 250 euro per jaar.
Vergoeding slaapmiddelen vanuit de aanvullende verzekering
Er is in 2026 geen aanvullende verzekering die slaapmiddelen of kalmeringsmiddelen vergoedt. De reden is dat deze medicijnen een verhoogd risico op verslaving geven. Zorgverzekeraars bieden daarom geen aanvullende dekking voor deze medicijnen aan, om overmatig gebruik en afhankelijkheid tegen te gaan.
Vergoeding slaapmiddelen vanuit de zorgverzekering tot 18 jaar
Voor kinderen tot 18 jaar gelden strenge regels. In principe worden slaap- en kalmeringsmiddelen alleen bij medische noodzaak of een chronische aandoening vergoed. Ook voor jongeren geldt: zonder medische indicatie geen vergoeding vanuit de basisverzekering. Als een arts het echt nodig vindt, kan er soms een uitzondering gelden. De huisarts of specialist beoordeelt dit en zet het op de juiste manier in je medisch dossier.
Betaal ik eigen risico of een eigen bijdrage voor slaap- en kalmeringsmiddelen?
Ben je 18 jaar of ouder? Dan betaal je voor slaap- en kalmeringsmiddelen altijd eerst het wettelijk verplichte eigen risico van 385 euro. Dit geldt ook als je het medicijn vergoed krijgt vanwege een chronische aandoening. Staat je medicijn niet in het GVS, dan betaal je daarnaast een eigen bijdrage tot maximaal 250 euro per jaar. Ben je jonger dan 18 jaar, dan geldt het eigen risico niet, maar soms wel een eigen bijdrage.
Heb ik een verwijzing nodig voor slaap- en kalmeringsmiddelen?
Je kunt niet zomaar zelf slaap- of kalmeringsmiddelen halen. Je hebt altijd een recept van je huisarts of specialist nodig. Een gesprek met de huisarts is meestal de eerste stap bij slaapproblemen of angstklachten. De huisarts kijkt samen met jou naar een oplossing en kan, als het nodig is, doorverwijzen naar bijvoorbeeld een psycholoog of slaapkliniek.
Waar moet ik op letten bij de vergoeding van slaap- en kalmeringsmiddelen?
Gebruik slaap- en kalmeringsmiddelen alleen op advies van je arts en houd je aan de voorgeschreven dosering. Langdurig gebruik kan leiden tot gewenning of verslaving. Stop nooit in één keer met deze medicijnen, maar bouw ze altijd stapsgewijs af in overleg met je arts. Rijd geen auto zolang je deze middelen gebruikt, omdat je reactievermogen vermindert. Controleer altijd goed de polisvoorwaarden van je zorgverzekeraar, zodat je precies weet waar je aan toe bent qua vergoeding en eigen bijdrage.
Is een aanvullende zorgverzekering voor slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen de moeite waard?
Omdat er in 2026 geen enkele aanvullende verzekering is die deze middelen vergoedt, heeft het afsluiten van een extra verzekering hiervoor geen zin. Richt je vooral op de basisverzekering en controleer goed of je medicijn onder een van de uitzonderingen valt.
Veelgestelde vragen over slaap- en kalmeringsmiddelen
- Krijg ik slaapmiddelen vergoed als ik jonger dan 18 jaar ben?
Alleen bij medische noodzaak of een chronische aandoening is vergoeding mogelijk. In andere gevallen geldt er geen vergoeding. - Betaal ik altijd het eigen risico voor slaapmiddelen?
Ben je 18 jaar of ouder en krijg je het middel vergoed, dan betaal je eerst het eigen risico. Voor jongeren onder de 18 jaar geldt dit niet. - Kan ik slaapmiddelen krijgen zonder recept?
Nee, je hebt altijd een recept van de huisarts of specialist nodig voor deze medicijnen. - Worden slaap- en kalmeringsmiddelen ooit uit de aanvullende verzekering vergoed?
Nee, in 2026 bieden verzekeraars hiervoor geen aanvullende dekking aan vanwege het risico op verslaving. - Waar vind ik of mijn medicijn wordt vergoed?
Op Medicijnkosten.nl kun je zien of jouw medicijn onder het GVS valt en welke vergoeding geldt.
Bronnen: Rijksoverheid, Zorginstituut Nederland, KNMP.
