Vergoeding zelfzorgmedicijnen; hoe zit dat?

Zelfzorgmedicijnen zijn geneesmiddelen die je zonder recept bij de apotheek, drogist, supermarkt of zelfs bij het tankstation kunt kopen. Denk hierbij aan pijnstillers, hoestdrank, middelen tegen wagenziekte, anti-diarree, neussprays en smeersels tegen spierpijn. Voor deze medicijnen hoef je dus niet eerst naar de huisarts. Omdat het aanbod groot is en je deze middelen makkelijk kunt aanschaffen, is het verstandig goed te weten hoe het zit met de vergoeding van zelfzorgmedicijnen in 2026.

Wat zijn zelfzorgmedicijnen?

Zelfzorgmedicijnen, ook wel bekend als zelfzorggeneesmiddelen, zijn middelen die je gebruikt bij alledaagse klachten. Je vindt ze niet alleen bij de apotheek, maar ook bij de drogist en steeds vaker in supermarkten of tankstations. Je hebt geen doktersrecept nodig. Veel mensen kopen vooral pijnstillers zoals paracetamol, hoestdrankjes, middelen tegen misselijkheid, diarree, neusdruppels en gels bij spierpijn. Het is belangrijk om te weten wanneer je deze middelen veilig kunt gebruiken en wanneer je toch beter naar de huisarts kunt gaan.

• Pijnstillers (zoals paracetamol)
• Hoestdranken
• Middelen tegen wagenziekte
• Anti-diarree middelen
• Neusdruppels of -sprays
• Smeermiddelen bij spierpijn of kneuzingen

Gebruik je langere tijd een zelfzorgmedicijn, maar helpt het niet genoeg? Overleg dan altijd met je huisarts. Ook als je deze medicijnen vaak gebruikt, is het verstandig je arts hiervan op de hoogte te brengen.

Let op met pijnstillers als paracetamol: overmatig gebruik kan leiden tot vergiftiging of verslaving. Lees daarom altijd de bijsluiter goed door. Heb je twijfels? Vraag dan advies aan je apotheek of arts.

Paracetamol is een veelgebruikte zelfzorggeneesmiddel

Kosten zelfzorgmedicijnen 2026

De prijzen van zelfzorgmedicijnen kunnen erg verschillen, afhankelijk van waar je ze koopt en welk merk je kiest. Bij de drogist of supermarkt zijn de kosten meestal voor eigen rekening. Alleen in sommige gevallen, bijvoorbeeld bij langdurig gebruik door een chronische aandoening, kun je mogelijk een vergoeding krijgen.

Het is goed om te weten dat de overheid strenge regels heeft gesteld aan zelfzorgmedicijnen. Sinds de invoering van de Geneesmiddelenwet in 2007 zijn ze verdeeld in drie categorieën:

• UA: Alleen bij de apotheek verkrijgbaar.
• UAD: Verkrijgbaar bij apotheek en drogist.
• AV: Vrij verkrijgbaar, dus ook bij supermarkt of tankstation.

De status van een medicijn kan veranderen als er nieuwe inzichten zijn over veiligheid of risico’s. Een voorbeeld is domperidon, een middel tegen misselijkheid, waarvan de status werd aangepast vanwege mogelijke risico’s op hartritmestoornissen. Factoren zoals de stofeigenschappen, sterkte en verpakking spelen hierbij een rol.

• Werkzame stoffen in het medicijn
• Hoeveelheid per verpakking
• Dosering

Vergoeding zelfzorgmedicijnen basisverzekering 2026

Normaal gesproken krijg je geen vergoeding voor zelfzorgmedicijnen vanuit de basisverzekering. Er bestaat echter een uitzondering: heb je een chronische aandoening en gebruik je het medicijn langer dan zes maanden op advies van de arts? In dat geval kun je soms wél een vergoeding krijgen vanuit de basisverzekering. Let op: de eerste twee weken van gebruik betaal je altijd zelf. Als je 18 jaar of ouder bent, valt de vergoeding onder het eigen risico. Voor kinderen tot 18 jaar geldt dit niet.

Vergoeding zelfzorgmedicijnen vanuit de aanvullende verzekering

De meeste aanvullende zorgverzekeringen bieden geen standaard dekking voor zelfzorgmedicijnen. Toch zijn er verzekeraars die in bepaalde pakketten wel een (gedeeltelijke) vergoeding opnemen. Bekijk daarom goed de polisvoorwaarden van je aanvullende verzekering. Op ZorgverzekeringWijzer vind je een actueel overzicht van vergoedingen per zorgverzekeraar.

Vergoeding zelfzorgmedicijnen vanuit de zorgverzekering tot 18 jaar

Voor jongeren tot 18 jaar geldt het eigen risico niet. Als het medicijn onder de basisverzekering valt (bijvoorbeeld bij langdurig gebruik en op voorschrift van de arts), wordt het volledig vergoed. Voor andere zelfzorgmiddelen moeten ouders de kosten meestal zelf betalen.

Betaal ik eigen risico of een eigen bijdrage voor zelfzorgmedicijnen?

Gebruik je een zelfzorgmedicijn dat vergoed wordt uit de basisverzekering en ben je 18 jaar of ouder? Dan betaal je eerst het eigen risico. Een aparte eigen bijdrage geldt meestal niet voor zelfzorgmedicijnen, behalve in uitzonderlijke gevallen. Check altijd je polis of vraag het na bij je verzekeraar.

Heb ik een verwijzing nodig voor zelfzorgmedicijnen?

Voor de meeste zelfzorgmedicijnen heb je geen verwijzing nodig. Alleen als je aanspraak wilt maken op vergoeding vanuit de basisverzekering bij langdurig gebruik, is een recept van de (huis)arts verplicht. Zonder recept krijg je geen vergoeding.

Waar moet ik op letten bij de vergoeding van zelfzorgmedicijnen?

Lees altijd de bijsluiter van het medicijn voor gebruik. Let op de werkzaamheid, eventuele bijwerkingen en of het middel samen kan met andere medicijnen die je gebruikt. Gebruik je langer dan twee weken een zelfzorgmiddel of heb je geen resultaat? Neem dan contact op met je huisarts. Controleer goed of je recht hebt op vergoeding en of je verzekeraar deze kosten daadwerkelijk dekt. De exacte voorwaarden vind je op ZorgverzekeringWijzer.

Is een aanvullende zorgverzekering voor zelfzorgmedicijnen de moeite waard?

Overweeg je een aanvullende verzekering alleen voor zelfzorgmedicijnen? Reken dan eerst uit hoeveel je jaarlijks aan deze middelen uitgeeft. In veel gevallen zijn de kosten voor een aanvullende verzekering hoger dan de uitgaven aan zelfzorggeneesmiddelen. Het loont dus om goed te vergelijken en alleen te kiezen voor aanvullende dekking als je hier echt voordeel uit haalt. Op ZorgverzekeringWijzer kun je eenvoudig zorgverzekeringen vergelijken voor 2026.

Veelgestelde vragen over zelfzorgmedicijnen

1. Krijg ik zelfzorgmedicijnen vergoed?
   Alleen bij langdurig gebruik voor een chronische aandoening en op voorschrift van de arts, kun je soms een vergoeding krijgen vanuit de basisverzekering. Meestal betaal je de kosten zelf.
2. Hoe zit het met het eigen risico bij zelfzorgmedicijnen?
   Voor volwassenen geldt het eigen risico als het middel vanuit de basisverzekering wordt vergoed. Voor kinderen tot 18 jaar niet.
3. Heb ik altijd een recept nodig voor vergoeding?
   Ja, alleen met een recept van de (huis)arts heb je recht op vergoeding bij langdurig gebruik.
4. Waar koop ik veilig zelfzorgmedicijnen?
   Bij de apotheek, drogist of erkende webshops. Let op de bijsluiter en koop geen medicijnen via onbekende websites.
5. Mag ik zelfzorgmedicijnen combineren met andere medicijnen?
   Niet altijd. Vraag bij twijfel advies aan je huisarts of apotheek, vooral als je meerdere middelen gebruikt.

Bronnen: Rijksoverheid.nl, Zorginstituut Nederland, Apotheek.nl