Het verplichte eigen risico gaat in 2027 van 385 naar 400 euro, de eerste verhoging sinds 2016. Het bedrag staat in tabel 77 van de VWS-begroting, dinsdagmiddag gepubliceerd op Prinsjesdag. Het kabinet schuift de extra verhoging met 60 euro door naar 2028.
In het kort:
- Het verplichte eigen risico gaat per 1 januari 2027 van 385 naar 400 euro, 15 euro meer.
- Er komt geen wet aan te pas: de bevriezing geldt tot en met 2026 en loopt daarna af. Het bedrag wordt dit najaar vastgelegd bij ministeriële regeling.
- Het vrijwillig eigen risico blijft maximaal 500 euro. Verplicht en vrijwillig samen gaan van 885 naar 900 euro.
- Het kabinet stelt de extra verhoging met 60 euro uit naar 1 januari 2028.
- De begroting raamt de gemiddelde premie voor 2027 op 2.029 euro per jaar, 150 euro meer dan in 2026. Verzekeraars stellen hun eigen premie vast.
Verplicht eigen risico 2027: 400 euro vanaf 18 jaar
Verzekerden van 18 jaar en ouder betalen in 2027 zelf tot 400 euro voor zorg waarvoor het eigen risico geldt, voordat de zorgverzekeraar vergoedt. Het bedrag geldt per kalenderjaar: op 1 januari 2027 begint de teller weer bij nul, ongeacht wat je in 2026 betaalde.
Waarom het eigen risico omhoog gaat zonder nieuwe wet
Artikel 19 van de Zorgverzekeringswet schrijft voor dat het bedrag ieder jaar meebeweegt met de geraamde zorguitgaven, naar beneden afgerond op een veelvoud van 5 euro. Dat gebeurt bij ministeriële regeling, zonder debat of stemming.
In hetzelfde artikel staat sinds 2018 een zevende lid: de indexatiebepaling “blijft buiten toepassing”. Dat lid is vijf keer opnieuw vastgesteld met dezelfde formulering, voor het laatst vorig jaar voor 2026.
Voor 2027 is dat niet gebeurd. Een voorstel om de bevriezing te verlengen ligt er niet. In juni lag het andersom: toen moest een meerderheid zich vóór een verhoging uitspreken, en die meerderheid was er niet.
De begroting schrijft de stap naar 400 euro toe aan “de indexatie van het eigen risico”. Formeel definitief wordt het bedrag bij de wijziging van de Regeling zorgverzekering, vóór 1 januari 2027.
Eigen risico per jaar: van 150 euro in 2008 naar 400 euro in 2027
Het eigen risico verving op 1 januari 2008 de no-claimteruggave.
| Jaar | Verplicht eigen risico |
|---|---|
| 2008 | € 150 |
| 2009 | € 155 |
| 2010 | € 165 |
| 2011 | € 170 |
| 2012 | € 220 |
| 2013 | € 350 |
| 2014 | € 360 |
| 2015 | € 375 |
| 2016 | € 385 |
| 2017 | € 385 |
| 2018 | € 385 |
| 2019 | € 385 |
| 2020 | € 385 |
| 2021 | € 385 |
| 2022 | € 385 |
| 2023 | € 385 |
| 2024 | € 385 |
| 2025 | € 385 |
| 2026 | € 385 |
| 2027 | € 400 |
Bij ononderbroken indexatie sinds 2018 had het eigen risico in 2026 rond 535 euro gelegen, rekende de regering voor. De 385 euro van nu is in prijzen van 2016 zo’n 281 euro waard.
Vrijwillig eigen risico 2027: samen maximaal 900 euro
Het vrijwillig eigen risico stijgt niet mee. De wet noemt vijf bedragen die je bovenop het verplichte deel kunt kiezen: 100, 200, 300, 400 of 500 euro, in ruil voor korting op je zorgpremie. Die bedragen staan sinds 2009 onveranderd in de wet en worden niet geïndexeerd. Alleen de optelsom verschuift: 385 plus 500 was 885 euro, 400 plus 500 wordt 900 euro.
Hoeveel premiekorting daar tegenover staat, is nog niet bekend. Pas als de premies er liggen, valt te zeggen of het loont om je eigen risico vrijwillig te verhogen. Kies je het maximum, dan moet je in een slecht jaar 900 euro in één keer kunnen missen. Voor wie regelmatig zorg nodig heeft of geen buffer heeft, weegt de premiekorting daar zelden tegenop.
De verhoging met 60 euro gaat naar 2028
Boven op de indexatie ligt er een wetsvoorstel dat het eigen risico met 60 euro verhoogt, in mei nog geraamd op 455 euro in totaal. Het kabinet heeft besloten die 60 euro uit te stellen van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028.
In de Tweede Kamer heet het voorstel nog steeds een verhoging per 2027 en het plenaire debat staat op 21 september. Hoe het uitstel wetstechnisch wordt geregeld, is nog niet bekend. Wat het bedrag in 2028 wordt, staat evenmin vast; volgens het kabinet niet hoger dan bij jaarlijkse indexatie.
In 2027 treft het kabinet wel de voorbereidingen om het eigen risico op te knippen: vanaf 2028 betaal je per behandelprestatie in de medisch-specialistische zorg nog maximaal 150 euro. Wie in een jaar één ziekenhuisbehandeling heeft en verder weinig zorg gebruikt, betaalt daardoor minder.
Het CPB rekende eerder voor dat het eigen risico richting 2030 bij ongewijzigd beleid alleen al door indexatie boven de 500 euro uitkomt.
Wat het eigen risico van 2027 betekent voor chronisch zieken
Ongeveer 7,5 miljoen mensen maken het eigen risico niet vol, raamt de regering. Blijf je in 2027 onder de 385 euro aan zorg waarvoor het eigen risico geldt, het bedrag van 2026, dan merk je van de verhoging niets.
De andere 7,3 miljoen maken het bedrag wel vol en betalen dus tot 15 euro meer. Voor mensen met diabetes, hart- en vaatziekten, reuma of kanker, en voor ouderen met meerdere aandoeningen is dat ieder jaar zo. Voor hen is het eigen risico een vaste jaarlast, boven op de premie. De begroting raamt de gemiddelde premie voor 2027 op 2.029 euro per jaar, 150 euro meer dan in 2026; het hogere eigen risico drukt die premie juist met 13 euro. Het is een raming van het kabinet: zorgverzekeraars stellen hun premie zelf vast, uiterlijk 12 november.
Welk jaar een rekening raakt, verschilt per soort zorg. Bij ziekenhuiszorg telt de startdatum van je zorgtraject en niet de behandeldatum: een traject dat in december 2026 begint, valt onder het eigen risico van 2026, ook als de operatie pas in februari is. Loopt het langer door, dan opent na 90 tot 120 dagen een vervolgtraject dat wél in 2027 valt. Bij medicijnen, hulpmiddelen, fysiotherapie en ggz telt elke behandeldatum apart. Meer daarover in ons artikel planbare ziekenhuiszorg dit jaar nog starten.
Wat je nu kunt doen
De premies voor 2027 zijn nog niet bekend, dus vergelijken heeft pas zin vanaf half november. Wat wel kan:
- Check je zorgtoeslag. De toeslag wordt berekend over de standaardpremie, waarin ook een gemiddeld eigen risico meetelt. Stijgen premie en eigen risico, dan past de Belastingdienst je toeslag zelf aan. Geef wel een inkomenswijziging door, anders loop je zorgtoeslag mis of moet je later terugbetalen.
- Start planbare ziekenhuiszorg vóór 31 december, als dat medisch kan. Dan valt het hele zorgtraject onder je eigen risico van 2026. Of eerder starten verantwoord is, beoordeelt je arts.
- Wacht met een keuze over vrijwillig eigen risico. Die afweging kun je pas maken als de kortingen voor 2027 bekend zijn.
Welke zorg wel en niet meetelt, staat in ons overzicht over het eigen risico.
FAQ: Eigen risico 2027
Hoe hoog is het eigen risico in 2027?
400 euro per jaar, 15 euro meer dan de 385 euro die sinds 2016 geldt. Het bedrag staat in de VWS-begroting en wordt dit najaar vastgelegd bij ministeriële regeling.
Waarom gaat het eigen risico in 2027 omhoog?
De wettelijke indexatie gaat weer aan. Die is sinds 2018 telkens per wet buiten werking gesteld, voor het laatst voor 2026. Voor 2027 is dat niet gebeurd.
Hoe hoog wordt het maximale eigen risico in 2027?
Maximaal 900 euro: 400 euro verplicht plus ten hoogste 500 euro vrijwillig. Dat vrijwillige maximum verandert niet.
Wat betekent het hogere eigen risico voor chronisch zieken?
Wie het eigen risico ieder jaar helemaal opmaakt, bij diabetes, reuma of hart- en vaatziekten bijvoorbeeld, betaalt in 2027 15 euro meer dan in 2026.
Gaat het eigen risico alsnog naar 455 euro?
Niet in 2027. Het kabinet heeft de extra verhoging met 60 euro uitgesteld naar 1 januari 2028. Het wetsvoorstel ligt nog bij de Tweede Kamer; het debat staat op 21 september 2026. Ook het maximum van 150 euro per behandeling gaat pas in 2028 in.
Betaalt iedereen straks 400 euro?
Nee. Je betaalt alleen de zorg die je gebruikt en waarvoor het eigen risico geldt, tot maximaal 400 euro. Huisartsenzorg, verloskundige zorg en kraamzorg, wijkverpleging en alle zorg voor kinderen tot 18 jaar vallen erbuiten.
Bronnen
- Zorgverzekeringswet, artikel 19 en artikel 20
- Kamerstuk 37020-XVI nr. 2, memorie van toelichting bij de VWS-begroting (XVI) voor 2027, met tabel 77 Premieoverzicht Zvw (paragraaf 6.4.3.1)
- Miljoenennota 2027
- Wetsvoorstel 36943, Wijziging van de Zorgverzekeringswet in verband met het verplicht eigen risico
- Staatsblad 2025, 150
