Zorgverlener geen contract meer met je zorgverzekeraar? Dit kun je doen

Je gaat al maanden naar dezelfde psycholoog of fysiotherapeut. En dan blijkt: volgend jaar heeft die geen contract meer met je zorgverzekeraar. Moet je dan ineens zelf bijbetalen?
Niet per se. Ben je al in behandeling, dan mag je die in de meeste gevallen gewoon afmaken. Dat staat in de wet. Voor een nieuwe behandeling ligt het anders.
Dit speelt elk jaar, maar in 2027 extra. Anderzorg, ZEKUR, ONVZ en VvAA krijgen een andere verzekeraar die de zorg inkoopt. ONVZ waarschuwt zelf al dat voor sommige soorten zorg andere zorgverleners gecontracteerd kunnen zijn.
In het kort:
- Stopt het contract terwijl je in behandeling bent? Dan mag je die behandeling afmaken op kosten van je verzekeraar. Dit geldt voor zorg uit de basisverzekering.
- Verzekeraars hanteren daarvoor meestal maximaal een kalenderjaar.
- Voor een nieuwe behandeling zonder contract betaal je met een naturapolis vaak een deel zelf.
- Ziekenhuizen en huisartsen hebben bijna altijd een contract. In de ggz is dat veel minder vanzelfsprekend.
- Check de zorgzoeker van je verzekeraar vóór 31 december. Dan kun je nog overstappen.
Waarom maakt een contract uit?
Veel mensen hebben een naturapolis. Daarmee krijg je zorg volledig vergoed als je zorgverlener een contract heeft met je verzekeraar. Ga je naar een zorgverlener zonder contract, dan bepaalt je verzekeraar hoeveel je terugkrijgt. De rest betaal je zelf.
Hoeveel dat is, verschilt per polis. Bij VGZ krijg je bijvoorbeeld 70% van het gemiddeld gecontracteerde tarief met de Basis Keuze en 80% met de Ruime Keuze. Vaak moet je de rekening ook eerst zelf betalen en daarna declareren.
Helemaal laag mag die vergoeding niet zijn. Volgens de wet mag ze je niet tegenhouden om naar een zorgverlener zonder contract te gaan. Dat heet het hinderpaalcriterium.
Al in behandeling? Dan mag je die afmaken
Stopt het contract tussen je verzekeraar en je zorgverlener terwijl je in behandeling bent? Dan houd je recht op die zorg, op kosten van je verzekeraar. Dat staat in artikel 13, lid 5 van de Zorgverzekeringswet. Je hoeft dus niet halverwege te stoppen of over te stappen naar een andere behandelaar.
Wel gelden er een paar voorwaarden:
- De behandeling liep al. Het gaat om een behandeling die vóór het einde van het contract is begonnen en daarna doorloopt, voor dezelfde aandoening.
- Meestal maximaal een jaar. De wet noemt geen termijn, maar verzekeraars als VGZ en UMC vergoeden een doorlopende behandeling maximaal een kalenderjaar. Een rechter vond dat in 2015 redelijk.
- Alleen de basisverzekering. De wet gaat over zorg uit het basispakket, zoals ziekenhuiszorg, ggz en een deel van de paramedische zorg. Voor je aanvullende verzekering gelden de polisvoorwaarden. Krijg je fysiotherapie uit je aanvullende pakket, kijk dan goed wat daarin staat.
- Een nieuwe klacht is een nieuwe behandeling. Ga je voor iets anders naar dezelfde zorgverlener, dan gelden de gewone regels voor zorg zonder contract.
Let op: deze regel beschermt je als het contract van jouw verzekeraar stopt. Stap je zelf over naar een verzekeraar die geen contract heeft met je zorgverlener, dan valt je behandeling daar niet onder. Je verwijzing of machtiging kan wel geldig blijven, zoals bij DSW, maar je nieuwe verzekeraar vergoedt volgens zijn eigen voorwaarden. Check dus altijd eerst of je zorgverlener bij je nieuwe verzekeraar op de lijst staat.
Hier hoef je je minder zorgen over te maken
Bij sommige zorg is de kans klein dat je zonder contract komt te zitten, of word je extra beschermd.
Spoedzorg. Moet je met spoed naar het ziekenhuis, dan kies je niet waar je terechtkomt. De grote verzekeraars houden daar rekening mee, al regelt elk het op zijn eigen manier. Dit staat in hun voorwaarden en op hun websites voor 2026:
- VGZ vergoedt acute zorg altijd volledig.
- Menzis: “Spoedeisende zorg wordt altijd volledig vergoed volgens de daarvoor in Nederland geldende tarieven.”
- CZ vergoedt spoedeisende zorg bij een zorgverlener zonder contract voor 100%, tot het gemiddeld afgesproken tarief.
- Zilveren Kruis: bij spoed geldt de lagere vergoeding voor ziekenhuizen zonder contract niet. Je krijgt tot het wettelijke of marktconforme tarief vergoed.
- DSW heeft geen aparte spoedregel, maar zegt met alle ziekenhuizen een contract te hebben.
Je eigen risico betaal je wel gewoon. De voorwaarden voor 2027 komen uiterlijk 12 november. Kijk daarin onder spoedeisende zorg.
De huisarts. Alle zorgverzekeraars gebruiken voor huisartsenzorg één standaardcontract. Meestal volgen ze de afspraken die de grootste verzekeraar in de regio maakt, al gebeurt dat volgens de NZa niet overal. Voor de huisarts betaal je bovendien geen eigen risico.
Het ziekenhuis. Eind januari 2026 had elke grote verzekeraar met minstens 62 van de 71 ziekenhuisorganisaties een contract, blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond. CZ zat op 62, a.s.r. op 69. Belangrijk om te weten: veel contracten zijn in november nog niet rond. Zolang de onderhandelingen lopen, vergoeden verzekeraars de zorg alsof er een contract is.
Te lang wachten. Kun je bij een zorgverlener met contract niet op tijd terecht? Vraag dan je verzekeraar om zorgbemiddeling. Volgens de NZa moet je verzekeraar dan samen met jou een oplossing zoeken en de zorg volledig vergoeden.
Hier gaat het vaker mis: ggz en klinieken
In de ggz is een contract veel minder vanzelfsprekend. Vlak voor kerst 2025 had ongeveer 60% van zo’n 8.000 ggz-behandelaren nog geen contract, meldde de Consumentenbond. Ga je naar een psycholoog of een andere ggz-behandelaar, check dan altijd of die een contract heeft met jouw verzekeraar.
Ook bij zelfstandige klinieken, zoals een privékliniek voor een knie- of oogoperatie, verschillen verzekeraars flink. Eind januari had ONVZ contracten met 819 van deze klinieken, a.s.r. met 273.
Wat kun je doen?
- Check de zorgzoeker. Elke verzekeraar heeft op de website een overzicht van gecontracteerde zorgverleners. Tijdens het overstapseizoen moet daarin staan hoe het met de contracten staat. Kijk ook wanneer de lijst voor het laatst is bijgewerkt: er komen tot eind december nog contracten bij.
- Vraag het je zorgverlener. Heeft die geen contract met jouw verzekeraar, dan moet hij of zij je dat vóór je eerste afspraak vertellen, inclusief het tarief. Dat is een regel van de NZa.
- Laat bevestigen dat je behandeling doorloopt. Ben je in behandeling en stopt het contract? Vraag je verzekeraar of je behandeling als doorlopend wordt vergoed, en tot wanneer.
- Vergelijk op zorgverlener, niet alleen op premie. Is je vaste behandelaar belangrijk voor je, kies dan een verzekeraar die hem of haar heeft gecontracteerd. Of kies een polis die zorg zonder contract hoger vergoedt. De VGZ Eigen Keuze vergoedt bijvoorbeeld 100% van het marktconforme tarief, behalve voor ggz en verpleging en verzorging. Daar is dat 80%.
- Vind je de eigen bijdrage te hoog? Vraag je verzekeraar om een hogere vergoeding en leg uit waarom je naar deze zorgverlener wilt. Kom je er samen niet uit, dan kun je een klacht indienen.
Overstappen kan tot en met 31 december. Heb je wel opgezegd, maar nog geen nieuwe polis? Dan heb je nog tot 1 februari de tijd.
Gaat je behandeling volgend jaar door?
Vergelijk half november, als alle premies voor 2027 bekend zijn. En check daarna in de zorgzoeker of je zorgverlener op de lijst staat.
Bronnen
- Zorgverzekeringswet, artikel 13
- Eldermans|Geerts, vergoeding van doorlopende behandelingen (21 april 2022)
- VGZ, tarieven bij zorgverleners met en zonder contract
- UMC Zorgverzekering, tarieven bij zorgverleners zonder contract
- Menzis, verzekeringsvoorwaarden Menzis Basis Voordelig 2026
- CZ, Vergoedingen en voorwaarden 2026 CZ Zorg-op-maatpolis, artikel A.20
- Zilveren Kruis, Voorwaarden basisverzekeringen 2026 (Basis Zeker), artikel 4.3.4
- DSW, polisvoorwaarden 2026, artikel 15 lid 11, en DSW, ziekenhuiszorg
- ONVZ, strategisch partnerschap ONVZ en VGZ
- NZa, niet-gecontracteerde zorg
- NZa, Monitor contractering huisartsenzorg 2020
- Consumentenbond, contractering eind december 2025
- Consumentenbond, contractering eind januari 2026
- Consumentenbond, wachtlijstbemiddeling in de ggz
