Vergoeding psychiatrische opname; hoe zit dat?

Heb jij of iemand in je omgeving te maken met een psychiatrische opname? Dan vraag je je vast af hoe het zit met de vergoeding door de zorgverzekering in 2026. In Nederland wordt een opname in een psychiatrisch ziekenhuis meestal vergoed via de basisverzekering. Maar er zijn uitzonderingen, regels en soms eigen kosten waar je rekening mee moet houden. In dit artikel leggen we helder uit wat je kunt verwachten rondom vergoedingen, eigen risico en eigen bijdrage. Ook lees je wat er geldt voor kinderen en volwassenen, en wat er verandert in 2026.

Wat is een psychiatrische opname?

Een psychiatrische opname betekent dat je tijdelijk wordt behandeld en begeleid in een gespecialiseerd ziekenhuis vanwege een psychische stoornis. Denk aan klachten zoals een stemmingsstoornis, borderline persoonlijkheidsstoornis, schizofrenie, angststoornis of andere ernstige psychische problemen. In zo’n instelling krijg je dag en nacht zorg, waarbij het doel is om je zo goed mogelijk te laten herstellen en weer deel te laten nemen aan het dagelijks leven.

Er zijn twee soorten opnames:

• Vrijwillige opname: Je kiest zelf voor opname en behandeling. Je beslist mee over je behandelplan en je mag in principe altijd het ziekenhuis verlaten als je dat wilt.
• Gedwongen opname: Dit gebeurt alleen in een noodsituatie. Vaak als je door je psychische problemen een gevaar bent voor jezelf of anderen. Een arts kan, na toestemming van een rechter of burgemeester, deze opname starten. Dit gebeurt bijvoorbeeld via een inbewaringstelling (IBS) of op basis van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Na de opname kun je soms doorstromen naar begeleid wonen of, in sommige gevallen, een psychiatrisch verzorgingstehuis.

Kosten psychiatrische opname 2026

De kosten van een psychiatrische opname kunnen flink oplopen. Gelukkig wordt een groot deel van de kosten gedekt door de zorgverzekering. Wel betaal je in veel gevallen het verplichte eigen risico. Voor een opname is verwijzing door een arts, meestal de huisarts, verplicht. Houd er rekening mee dat de vergoeding kan verschillen als jouw zorgverzekeraar geen contract heeft met het ziekenhuis waar je wordt opgenomen. Bekijk altijd goed de polisvoorwaarden van jouw zorgverzekeraar.

Vergoeding psychiatrische opname basisverzekering 2026

In 2026 vergoedt de basisverzekering de meeste kosten van een psychiatrische opname. Dit geldt zowel voor volwassenen als kinderen, maar de regels verschillen per leeftijdscategorie. De basisverzekering dekt onder andere opname in een GGZ-instelling, 24-uurs zorg en dagbehandeling voor psychische klachten. Let op: je betaalt meestal wel het eigen risico als je 18 jaar of ouder bent. Lees meer over de dekking van de zorgverzekering in 2026.

Vergoeding psychiatrische opname vanuit de aanvullende verzekering

Niet alle kosten vallen onder de basisverzekering. Sommige aanvullende verzekeringen bieden extra dekking, bijvoorbeeld voor alternatieve therapieën, extra verblijfskosten of nazorg. Wil je weten of een aanvullende verzekering voor jou zinvol is? Kijk dan goed naar de voorwaarden van jouw huidige polis en vergelijk verschillende pakketten op zorgvergoedingen.

Vergoeding psychiatrische opname vanuit de zorgverzekering tot 18 jaar

Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar worden de kosten van een psychiatrische opname volledig vergoed vanuit de basisverzekering. Zij betalen géén eigen risico. Ook zijn er meestal geen eigen bijdragen. De verwijzing moet wel via een huisarts, jeugdarts of medisch specialist lopen.

Betaal ik eigen risico of een eigen bijdrage voor psychiatrische opname?

Ben je 18 jaar of ouder? Dan betaal je het verplichte eigen risico voor een psychiatrische opname. In 2026 is het eigen risico nog steeds €385, tenzij je vrijwillig hebt gekozen voor een hoger bedrag. Voor kinderen tot 18 jaar geldt geen eigen risico. Een eigen bijdrage is meestal niet van toepassing bij opname, maar dit kan anders zijn bij aanvullende zorg of verblijf in een niet-gecontracteerde instelling.

Heb ik een verwijzing nodig voor psychiatrische opname?

Ja, een verwijzing is verplicht. Je krijgt deze meestal van je huisarts, maar soms ook van een andere medisch specialist. Zonder geldige verwijzing worden de kosten meestal niet vergoed door je zorgverzekeraar. Controleer ook altijd of het ziekenhuis een contract heeft met jouw verzekeraar om onverwachte kosten te voorkomen. Meer weten? Bekijk de pagina over zorgverzekeraars.

Waar moet ik op letten bij de vergoeding van psychiatrische opname?

• Check of het ziekenhuis een contract heeft met jouw zorgverzekeraar.
• Lees de polisvoorwaarden goed door, vooral bij aanvullende verzekeringen.
• Vraag altijd op tijd een verwijzing aan bij je huisarts.
• Laat je informeren over het eigen risico en eventuele eigen bijdragen.
• Heb je vragen? Neem contact op met je zorgverzekeraar of kijk op zorgvergoedingen.

Is een aanvullende zorgverzekering voor psychiatrische opname de moeite waard?

Een aanvullende verzekering is niet altijd nodig voor psychiatrische opname, omdat de basisverzekering al een groot deel vergoedt. Maar verwacht je extra zorg, therapieën of nazorg die buiten het basispakket vallen? Dan kan een aanvullend pakket wel slim zijn. Vergelijk daarom altijd de voorwaarden en dekking van verschillende pakketten op zorgvergoedingen of bespreek je situatie met je verzekeraar.

Veelgestelde vragen over psychiatrische opname

1. Wordt een psychiatrische opname altijd vergoed?
   De basisverzekering dekt de meeste opnames, mits je een geldige verwijzing hebt. Controleer wel of het ziekenhuis gecontracteerd is en let op het eigen risico.
2. Moet ik een eigen risico betalen voor psychiatrische opname?
   Ja, vanaf 18 jaar betaal je het eigen risico. Voor jongeren tot 18 jaar geldt dit niet.
3. Kan ik zelf kiezen in welk ziekenhuis ik word opgenomen?
   Je hebt vrije zorgkeuze, maar als je kiest voor een niet-gecontracteerd ziekenhuis, kan dit invloed hebben op de vergoeding.
4. Krijg ik ook dagbehandeling vergoed?
   Ja, ook dagbehandeling valt onder de basisverzekering. Je hebt hier wel een verwijzing voor nodig.
5. Wat moet ik doen als ik het niet eens ben met de behandeling?
   Je hebt altijd recht om een klacht in te dienen. Ook familieleden mogen namens jou een klacht indienen bij het ziekenhuisbestuur.

Bronnen: Rijksoverheid, Zorginstituut Nederland, Nederlandse Zorgautoriteit, KNMG